Kujawska Szkoła Tradycji
od 2025
Celem Kujawskiej Szkoły Tradycji, jest przyjrzenie się z bliska różnym miejscom na Kujawach pod kątem potencjału muzycznego regionu. Głównym obszarem zainteresowań są obecnie miejscowości z powiatu aleksandrowskiego i Osięciny z powiatu radziejowskiego.
Od 2025 roku prowadzimy badania terenowe: odwiedzamy osoby spokrewnione ze śpiewaczkami, śpiewakami i muzykantami nagrywanych w latach 50.-60., rozpytujemy o dawną muzykę i zwyczaje, poszukujemy starych zdjęć i śpiewników. Uczęszczamy na lokalne wydarzenia i nawiązujemy kontakty z Kołami Gospodyń Wiejskich i ośrodkami kultury.
Kujawy to obszar określany przez etnomuzykologów jako białe plamy, gdyż wcześnie uległ wpływom miejskiej kultury. Źródła fonograficzne z lat 50.–60. są źródłem przepięknych przykładów dawnego folkloru muzycznego Kujaw, który współcześnie właściwie nie praktykowany w regionie.
Obserwujemy, że najżywiej pamiętaną tradycją muzyczną jest śpiewanie przyśpiewek, które zdarzało się jeszcze na weselach w latach 90. Przyśpiewki wykonują zespoły folklorystyczne, ale w nowych wariantach melodycznych. Ponadto przechowały się zwyczaje podkoziołkowe – kolędników wciąż można spotkać w ostatnie dni karnawału.
Efektem naszych wyjazdów jest kilka spotkań śpiewaczych, pozyskanie starych zdjęć i śpiewników, ale przede wszystkim relacje z ludźmi. Od poznanych osób dowiadujemy się, jak zmieniała się rzeczywistość na kujawskich wsiach, zauważamy zakamarki, gdzie tlą się ślady dawnych zwyczajów. Możemy się odkleić od książek i archiwów, i poszukiwać sposobów na działania w przyszłości, przywracanie muzyce tradycyjnej jej praktycznych funkcji.
❧
Projekt jest realizowany od 2025 roku w ramach Programu Akademia Kolberga prowadzonego przez Pracownię Muzyki i Tańca Tradycyjnego w Narodowym Instytucie Muzyki i Tańca we współpracy z Forum Muzyki Tradycyjnej. Dofinansowano ze środków Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca.
Projekt realizuje Katarzyna Rosik, z towarzyszeniem Marty Domachowskiej.
Informacje o działaniach i materiałach są zamieszczane na niniejszej stronie oraz w mediach społecznościowych:
— posag.info/wiesci-i-zbiory
— Facebook/posagposagposag/
— Instagram/posag_info
Na zdjęciu: pani Lucyna opowiada o zdjęciach z domowego archiwum. Fot. Marta Domachowska, Słomkowo 2025
❧
Mapa
Mapa, powstała w 2025 roku, prezentuje przestrzenny przegląd zasobów muzycznych dotyczących Kujaw. Umieszczone są na niej przede wszystkim miejsca pochodzenia śpiewaczek, śpiewaków i muzykantów występujących na nagraniach Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Instytutu Sztuki PAN (dostępnych na płytach) i Polskiego Radia (dostępnych na płytach). Sukcesywnie też zamieszczam tam inne dane i materiały z regionu, nie tylko muzyczne.
Materiały
2025 — ŚPIEWNIKI
Zeszyt z przyśpiewkami, Antoni Pakulski [Kujawy]
Skoroszyt z przyśpiewkami i piosenkami, Antoni Pakulski [Kujawy]
Zeszyt z piosenkami i zapiski z technikum, Antoni Pakulski [Kujawy]
Zeszyt z przyśpiewkami, Wanda Wykpisz [Kujawy]